Over de kracht van naasten en professionals die elkaar aanvullen
Informele zorg is dat bijzondere gebied waar de rollen van familie, naasten en professionele zorgverleners samenkomen. Het is een terrein vol ontmoetingen, verwachtingen en soms ook wrijving. Onze maatschappij is aan het verschuiven: steeds meer mensen beseffen dat zorg niet alleen iets is van de overheid, maar van ons allemaal. Die verandering gaat niet vanzelf. Sommigen blijven vasthouden aan het idee dat belasting betalen voldoende is, terwijl anderen dagelijks mantelzorg verlenen — vaak zonder dat hun inzet echt gezien of erkend wordt.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
In de praktijk lopen professionele en informele zorg vaak in elkaar over. Een diploma betekent niet dat je als professional alles alleen moet doen. Goede zorg ontstaat juist als beide werelden elkaar vinden en versterken. Tijdens een certificeringstraject ontmoette ik een mevrouw die elke dag naar het verpleeghuis komt om voor haar man te zorgen. Ze helpt hem douchen en eten. Het zorgteam zorgt ervoor dat dit samenzijn, na bijna zestig jaar huwelijk, kan blijven bestaan.
Dat is mensgerichte zorg in zijn puurste vorm: met je handen op je rug aanwezig zijn, ruimte geven en faciliteren.
Kleine oplossingen, groot effect
Verandering hoeft niet altijd groot of ingewikkeld te zijn. Soms zit de kracht in iets eenvoudigs. Bij De Wieken van Rivas Zorggroep hing een briefje op de deur van de huiskamer met de vraag wie op bepaalde dagen kon komen helpen. Alle open diensten werden ingevuld door naasten. Het rooster werd sluitend, bewoners zagen vertrouwde gezichten en naasten haalden er zichtbaar voldoening uit.
Bij Vilente zag ik een vergelijkbaar initiatief: een mooi houten bord bij de afdelingsdeur fungeert als marktplaats voor hulpvragen en aanbod van naasten. Zo ontstaan verbinding en samenwerking op een hele natuurlijke manier.
Informele zorg vraagt om een open houding en wederzijds respect. Het gaat niet over ‘wie er verantwoordelijk is’, maar over samen zorg dragen voor mensen die belangrijk voor ons zijn. Als professionals mogen we soms iets meer achteroverleunen en ruimte geven aan anderen. En als samenleving mogen we de inzet van naasten meer waarderen en ondersteunen.
Of je nu professional bent, mantelzorger of buur: elke bijdrage aan zorg doet ertoe. Informele zorg laat zien hoe sterk we kunnen zijn als we elkaar aanvullen in plaats van vervangen. Laten we die diversiteit omarmen — met warmte, vertrouwen en waardering.
